آسياى صغير اقامت گزينند و فرمان برانند . حمايت و پشتيبانى سلاجقهء روم از زبان و فرهنگ ايرانى موجب شد اين فرهنگ جايگزين زبان و فرهنگ يونانى كه در آسياى صغير زبان حاكميت نيز بود ، گردد و به عالىترين مرحلهء رشد و بالندگى خويش برسد . به ديگر كلام زبان فارسى چند قرن زبان رسمى و دربارى سلاجقه روم بود و نه تنها در قرن هفتم و هشتم ه . ق برابر با سيزدهم و چهاردهم ميلادى زبان علمى در آسياى صغير محسوب مىشد و تمام مكاتبات ديوانى با آن صورت مىگرفت ، بلكه بين طبقات مختلف مردم حاميان و دوستداران بسيار داشت . « 1 » بنابراين ، دورهء سلاجقه و امرا و اتابكان ايشان را مىتوان از ادوار مهم تاريخ و ادب فارسى هم قلمداد كرد ، زيرا سلجوقيان روم به تقليد از سلاجقهء بزرگ تحت تأثير فرهنگ و تمدن ايران قرار گرفته بودند و تشكيلات ادارى و سياسى خود را به زبان فارسى و بر پايه استفاده از ديوان‌سالاران ايرانى قرار دادند . توجه زياد آنان به شعر و ادب فارسى و فعاليتهاى علمى و دينى و عرفانى و فرهنگى عظيمى كه در اين دوران تحقق يافت گواه اين مدعا است . ازاين‌رو ديرى نپاييد كه آناطولى و دربار سلجوقيان روم ، ادبا و عرفا و دانش دوستان بسيارى را به سوى آن سامان كشاند و مركز تجمع اين انديشمندان و شاعران پارسىگو شد . به طور مثال علاء الدين كيقباد عالمان و عارفان بسيارى را گرد خود آورد . وى بهاء الدين ولد پدر مولانا را به قونيه فرا خواند . « 2 » يا شاعر بزرگى چون جلال الدين محمد بلخى كه در آن ديار پرورده شد ، به طورى كه به رومى شهرت يافت . همچنين شاعر و عارف بزرگ فخر الدين عراقى و افلاكى صاحب مناقب العارفين و قانعى طوسى در آن سرزمين اقامت گزيدند و آثار ارزنده‌اى از خود به جاى گذاشتند .

--> ( 1 ) . گلشنى ، عبد الكريم ، فرهنگ ايران در قلمرو تركان ، ص 15 . ( 2 ) . شيمل ، آن‌مارى ، شكوه شمس ، ترجمهء حسن لاهوتى ، انتشارات علمى و فرهنگى ، چاپ دوم ، 1370 ، ص 32 .